“Światły Zachód” pogrąża się w ogromnych długach. W przypadku zadłużenia świata, można by sparafrazować powiedzenie Jezusa w Ewangelii wg św. Jana: “Który kraj nie jest zadłużony, niech pierwszy rzuci kamieniem”. Co bardziej wnikliwi pamiętali, że Ceaucescu zostawił Rumunię z zerowym długiem, przed tym jak został pozbawiony władzy i zamordowany po krótkim procesie kapturowym. Gdy chce się poszukać obecnie takiego kraju, to wyszukiwarka odpowiada, że nie ma takiego państwa, bądź wskazuje na Hongkong jako kraj z zerowym zadłużeniem w kontekście globalnym. Krajami o bardzo niskim długu są co nie dziwi kraje naftowe takie jak Iran czy Arabia Saudyjska, czy też o dziwo Estonia, która pomimo braku bogactw naturalnych, dzięki mądrej polityce gospodarczej jest w stanie utrzymywać bardzo niski poziom zadłużenia. Rekordzistą są naturalnie Stany Zjednoczone. Ale także kraje europejskie od dawna pogrążone są w kryzysie, który przejawia się także wysokim zadłużeniem. Wymienić można Niemcy, Francję czy Wielką Brytanię. Polska zmierza do zadłużenia w wysokości 2 bln zł. Obecnie przybywac codziennie miliard zł długu w Polsce. Na drugiej półkuli jest jeszcze Kanada. Ona także nie jest od tego wolna.
Wzrost deficytu
Kraj ten w najbliższym roku ma zwiększyć swój deficyt budżetowy do 68,5 mld dol. Wzrost ten będzie znaczący, gdyż w poprzednim roku wyniósł on nieznacznie ponad 50 mld dol. Inne dane przedstawia natomiast think tank CD Howe Institute. Nowy rząd Marka Carneya ma nowe plany budżetowe, w których główną rolę odgrywają wydatki na obronę. Czyli także Kanada stawia na armaty zamiast masła. Odbyć ma się to kosztem służb publicznych. “W nowym raporcie opublikowanym w piątek, CD Howe Institute prognozuje, że deficyt budżetowy Kanady w roku fiskalnym 2025–2026 przekroczy 92 miliardy dolarów, jeśli rząd zrealizuje plan zwiększenia wydatków na obronność do poziomu 2 proc. PKB, zgodnie z celem NATO”. Także przewidywalny średni poziom zadłużenia na poziomie 78 mld dol. pomimo, że deficyt miałby w następnych latach się zmniejszać oznaczałby duży poziom. Szczególnie, że miałby być dwa razy większy niż prognoza parlamentarnego zespołu ds. budżetu. Przedstawienie budżetu przesunięto na 4 listopada, aby ukryć skutki przedstawionych wcześniej planów infrastrukturalnych. O ukrywanie tego faktu CD Howe oskarża właśnie kanadyjskiego premiera.
Rekordy w zabieraniu
Cięcia w wydatkach, a więc w zabieraniu pieniędzy aby wydać je na obronność mają wynieść rekordowe 24 proc. W poprzednim rządzie wynosiły one 5-10 proc. Do tego dochodzi fakt, że Kanada wspierała również bogatych i dlatego padł również postulat aby przestać wspierać wszystkich i zapewnić sprawiedliwą redystrybucję, która miałaby trafiać do potrzebujących. Cały ten zastój miałby trwać w Kanadzie od co najmniej dekady. Już w 2024 ówczesna minister finansów Chrystia Freeland ogłosiła, że “rząd federalny w ciągu najbliższych pięciu lat wyda o 52,9 miliarda dolarów więcej niż planowano”. Wtedy to budżet miał objąć m.in. 8,5 mld dol. na mieszkalnictwo, zasiłek dla osób niepełnosprawnych, który miał wynosić 6 mld dol. oraz krajowy program żywnościowy o wartości 1 mld dol. W mieszkalnictwie i tak obserwuje się kryzys, bo tak naprawdę to Kanada potrzebuje 3 mln domów do 2030 r. Aby przyspieszyć budowę, mają być one budowane z prefabrykatów. Freeland miała w 2024 r. podnieść również podatki od zysków kapitałowych, które miały przynieść 19 mld dol. Już rok temu natomiast wzrósł koszt obsługi zadłużenia zagranicznego od 2 mld dol., co oznaczało, że wydatki na tą obsługę wynosiły więcej niż te na ochronę zdrowia. Cały dług Kanady wynosi obecnie 1,4 bln dol., co oznacza dwukrotny wzrost w ciągu dziewięciu lat. Koszt pożyczek wzrósł w ciągu z 20,3 mld dol. do ponad 50 mld. dol. “Oczekuje się, że spłata długu będzie kosztować skarb federalny 64,3 miliarda dolarów w latach 2028–2029, czyli ponad dwukrotnie więcej niż Ottawa wysyła prowincjom w ramach płatności wyrównawczych”. Pytaniem pozostanie więc czy przestawianie się na militaryzm w wydatkach, które realnie też są o wiele niższe niż chcącej być pilnym uczniem Polsce, wpłynie znacząco na obniżenie wyraźnie socjalnych wydatków, które zapewniają pomoc obywatelom Kanady. Jednakże jedno jest pewne – Kanada także “zrozumiała”, że trzeba położyć ręce na pokład i tańczyć tak jak nakazuje obecna mądrość etapu.
